آيين پايان پانزدهمين جشنواره سراسري دوبيتي و رباعي رضوي در جوار باباطاهر

هگمتانه- گروه خبر: شاعرانهاي به شکوه نامت، به مهرباني دستهاي سخاوتمندت، شاعرانهاي به ژرفاي حضورت در دياري به آشنايي غريبانههاي تو و مردان و زناني که آمده بودند بشنوند دوبيتيهاي عشق تو را.

همدان ميهمان ترانههاي تو بود، ميهمان نام بيکرانهات و شعر، پيشکشي به ساحت مقدست در شبانگاهي که زمزمههاي خورشيدياش آسمان دلها را روشن کرده بود.

جشنواره سراسري دوبيتي و رباعي رضوي براي پانزدهمين بار برگزار شد و باز هم براي چهارمين بار در ديار هگمتانه و در دهه پر از نور کرامت.

به گزارش خبرنگار هگمتانه، اختتاميه اين جشنواره معنوي و روحاني در شامگاه هشتم مردادماه در آرامگاه باباطاهر عريان در شهر همدان با حضور امام جمعه اين شهر، اساتيد ادبيات و شاعران و هنرمندان از سراسر کشور برپا شد.

در اين آيين از نفرات برتر جشنواره دوبيتي و رباعي رضوي تجليل به عمل آمد.

* دوبيتيهاي عرشي

امام جمعه همدان در آيين اختتاميه اين جشنواره گفت: قصيده بلند دعبل خزاعي در وصف آقا امام رضا(ع) شعري تأثيرگذار است و دوبيت پاياني اين قصيده که در وصف امام زمان(عج) است از تأثيرگذاري بسيار بالايي برخوردار است.

آيتا... غياثالدين طه محمدي با اشاره به فرمايش امام خميني(ره) در باره شعر اظهار کرد: در عالم، زباني رساتر از زبان شعر نيست.

وي تأکيد کرد: گاهي اوقات يک مطلب عرشي را ميتوان در قالب يک دوبيتي به مخاطب رساند در حالي که نميتوان آن را با چندين صفحه نثر منتقل کرد.

* انعکاس مفاهيمي عميق در قالب رباعي

امام جمعه همدان يادآور شد: حتي کتابي قطور نميتواند مفاهيم عميق برخي دوبيتيهاي باباطاهر را انعکاس دهد.

وي با تأکيد بر اينکه انسان بايد اهل ادب باشد به قرائت اين ابيات از اين عارف شوريده پرداخت: يکي وصل و يکي هجران پسندد/ يکي درد و يکي درمان پسنديد/ من از درمان و درد و وصل و هجران/ پسندم آنچه را جانان پسندد.

آيتا... محمدي با ترجمهاي از يکي از ابيات منسوب به حضرت امام رضا(ع) مبني بر اينکه «هيچوقت به پدرجدتان افتخار نکنيد و خودتان فرزند هنر باشيد»، گفت: انشاءا... که ما شيعه راستين امام رضا(ع) باشيم.

* گسترش معرفت ديني از اهداف برنامههاي رضوي

مديرکل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان همدان نيز در اين مراسم گفت: برنامههاي رضوي با هدف گسترش معرفت ديني به صورت سراسري در کشور برگزار ميشود.

فاضل عبادي افزود: در اين جشنواره شاعران از سراسر کشور در جمع ما حاضرند.

وي ادامه داد: برگزاري جشنواره دوبيتي ايران در همدان، آن هم در سال باباطاهر را به فال نيک ميگيريم و اميدواريم مورد پذيرش حضرت امام رضا(ع) و خداوند متعال قرار گيرد.

عبادي با تشکر از برگزارکنندگان اين مراسم پيام سيدرضا صالحي اميري وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي را قرائت کرد.

در متن اين پيام آمده است:

کهن سرزمين ايران مفتخر و معطر به حضور هشتمين اختر تابنده آسمان امامت و ولايت حضرت عليبنموسيالرضا عليه آلاف التحيه و الثنا و خواهر گرانقدرشان حضرت فاطمه معصومه سلاما... عليها است که وجود نورانيشان ارزشمندترين سرمايه معنوي و روشناييبخش قلوب مؤمنان است.

دهه کرامت که مطلع و ختام آن ميلاد اين دو وجود بابرکت است، فرصت مناسبي را فراهم ميآورد تا بر بستر جشنواره بينالمللي امام رضا عليهالسلام، اصحاب علم و فرهنگ و هنر در اقصا نقاط عالم با گراميداشت اين ايام مبارک و فرخنده، نقش و سهمي در اشاعه و ترويج فرهنگ نوراني رضوي و اهل بيت عصمت و طهارت عليهمالسلام ايفا نمايند.

جشنواره رضوي که اينک پانزدهمين دوره آن برگزار شد بر آن است تا عشق به امام رضا عليهالسلام را در پرتو آموزهها و سيره فرهنگي و علمي آن حضرت به فرهنگي جهاني مبدل سازد.

اين رويداد مهم و ارزشمند محملي است که ارادتمندان و عاشقان فرهنگ اهل بيت عليهمالسلام از تودههاي مردم تا جامعه فرهنگي و هنري و دانشگاهي و مديران اجرايي کشور خرمن خرمن از گلهاي اين بوستان معنوي را بچينند و از نعمات آن جانهاي تشنه و عاشق را سيراب نمايند.

ضمن تشکر و قدرداني از دستاندرکاران اين جشنواره از خداوند متعال دوام توفيق ايشان را خواستارم.

* همدان پايتخت دوبيتي ايران

محمدرضا سنگري استاد دانشگاه و محقق و پژوهشگر حوزه ادبيات نيز در آيين پاياني جشنواره رضوي اظهار کرد: باباطاهر عريان به واقع باباي دوبيتي ايران است و شهر همدان پايتخت دوبيتي ايران.

دکتر سنگري ادامه داد: همدان بعد از پيروزي انقلاب اسلامي در زمينه رباعي نيز حرف اول کشور را ميزند اما متأسفانه خود همدانيها قدردان اين موهبت نيستند.

وي افزود: همدان در عرصه شعر دفاع مقدس يکي از قطبهاي ادبي ايران است و روزگاري در جبهههاي حق عليه باطل گاهنامه ادبي همدان بين رزمندگان ما دست به دست ميشد و برگي زرين بود براي ادبيات اين ديار.

* 538 رباعي در اين جشنواره ارزيابي شد

سنگري با ابراز خرسندي از پرداختن به رباعي و دوبيتي در جاي مقدسي همچون آرامگاه باباطاهر گفت: از تعداد 538 رباعي که در جشنواره پانزدهم مطالعه و داوري شد، رباعيهاي ارسالي يکچهارم دوبيتي بود و افق رباعيها فراتر از دوبيتيها ارزيابي شد.

وي با تأکيد بر اينکه امام رضا(ع) نيز رباعيسرا بودهاند، گفت: در تحقيقي که پيرامون ايشان انجام دادم حدود 105 بيت از ايشان به دست آوردهام.

اين محقق و پژوهشگر ادبي ادامه داد: حضرت پيامبر(ص) نيز شاعران را تشويق ميکردند و از اشعار آنها با اندکي تغيير استفاده مينمودند.

وي يادآور شد: ائمه(ع) همگي شاعر بودند و مطالعه ديوار اشعار بزرگاني همچون حضرت امام حسين(ع) و حضرت امام علي(ع) و امام رضا(ع) ميتواند آفاق تازهاي براي سرودن شعر به روي شاعران بگشايد.

سنگري ادامه داد: رهبر معظم انقلاب اسلامي در برنامه ديدار شاعران که هر سال در ماه مبارک رمضان برگزار ميشود همواره بر اين موضوع تأکيد دارند که شاعر هرگز نبايد تصور کند به انتهاي راه رسيده است که در اين حالت انگار اصلاً حرکت نکرده است.

وي با بيان اينکه شأن شاعران رضوي بسيار بالاست، گفت: اگر پردهها کنار رود شما جايگاه واقعي خودتان را درمييابيد.

* بزرگترين گمشده سرودهها آقا امام رضا(ع) بود

سنگري در نقد آثار ادبي جشنواره اظهار کرد: عمده سرودهها زيارتي بود و بزرگترين گم شده سرودهها خود حضرت رضا(ع) بود.

وي ادامه داد: لغزشهاي وزني، اشکالات قافيهاي و به هم ريختگيهاي نحوي از ديگر ايرادات برخي از آثار به شمار ميرفت.

اين استاد دانشگاه افزود: بعضي از اين اشعار را ميتوان در هر مجلسي خواند و به هر کسي تقديم کرد و اشارهاي به آقا امام رضا(ع) در آنها وجود ندارد.

وي تأکيد کرد: برخي از شاعران کنگرهچي شدهاند و بازخواني و بازنگري در آثارشان بسيار کمرنگ شده است.

* در شعر رضوي بايد سنگ تمام گذاشت

سنگري با اشاره به مقام و مرتبه والاي امام رضا(ع) گفت: در محضر قلههاي کرامت و عزت و شرافت بايد سنگ تمام گذاشت و از سهلگيري در حوزه شعر پرهيز کرد.

وي با بيان اينکه شاعران بايد آثاري همچون عيونالاخبارالرضا(ع) را بخوانند و با زندگي ايشان آشنا شوند، افزود: اميدوارم براي سال آينده، شاعران با همين حس و حال از الان برنامهريزي کنند.

اين محقق ادبي خاطرنشان کرد: اين جشنواره ظرفيت بينالمللي شدن دارد و بايد بيشتر به آن توجه شود.

نماينده هيأت داوران جشنواره دوبيتي رباعي رضوي استان همدان نيز گفت: کيفيت اشعار جشنواره رضوي در دوره چهارم افزايش يافته است.

سياوش ديهيمي اظهار کرد: يکهزار و 200 رباعي و دوبيتي از حدود 100 شاعر به دبيرخانه ارسال شده است.

وي با بيان اينکه بخشي از آثار ارائه شده به جشنواره چهارم از بيان مسائل عاطفي فاصله گرفته و به جايگاه امام همام نگاهي شاعرانهتر داشتند، افزود: در بخش ويژه هم آثار بهتري ارائه شد، البته در اين جشنواره سرودههايي ارسال شد که در قالب دوبيتي و رباعي گنجانده نميشد.

نماينده هيأت داوران جشنواره دوبيتي رباعي رضوي استان همدان تأکيد کرد: برخي از آثار نيز به جشنواره پيشين ارسال شده بود که از بخش مسابقه حذف شدند.

در اين مراسم تعدادي از شاعران برگزيده جشنواره به خوانش دوبيتيهاي خود در وصف آقا امام رضا(ع) پرداختند.

* اي شاه گدايان تو اهل کرمند

حسين طاهري از زنجان از گدايان درگاه عليبنموسيالرضا گفت: اي شاه گدايان تو اهل کرمند/ با اين که گدايند ولي محترمند/ يک عمر کبوتر تو بودند ولي/ حالا همگي مدافعان حرمند.

در شعري ديگر سرود: هر بار که اين صحن و سرا ميلرزد/ پشت همه فرشتهها ميلرزد/ تو در دل شيعياني و اين يعني/ مشهد که بلرزد دل ما ميلرزد.

سعيد مبشر از اردبيل نيز سروده خود را قرائت کرد: بايد شود هميشه آواره تو/ هر کس غزلي شنيد درباره تو/ کاش اين دل اين ساعت خوابيده من/ بيدار شود به زنگ نقاره تو.

* سجاده کوچکي که مادر آورد

داديار حامدي از استان مازندران ديگر شاعري بود که به رسم دلدادگي سرودهاش را به حضرت عشق تقديم کرد. از راه رسيد و ديده تر آورد/ بوي حرم و عطر کبوتر آورد/ گستردهترين حريم عرفاني بود/ سجاده کوچکي که مادر آورد.

مصطفي توفيقي نيز در دوبيتي ديگري از عاشقانههايش با مولاي مهربانيها گفت: صحنت گردون و گنبدت کوکب ماست/ نام تو هميشه خدا بر لب ماست/ اما تو خودت شاهدي و ميداني/ يک آجر اين صحن غذاي شب ماست.

و در شعري ديگر سرود: بسيار که آمدند از راه دراز/ از راه محبت نه و از روي نياز/ بسيار که با گمان پايبوس شما/ پيشاني هارون را بردند نماز.

متين بنايي از ديگر شاعراني بود که از استان اصفهان به خوانش سروده خود پرداخت: ماه از دل گنبد تو برميآيد/ خورشيد به شوق تو سحر ميآيد/ ديدار خدا روي زمين مشکل نيست/ از پنجره فولاد تو برميآيد.

او در قطعهاي ديگر سرود: ما بيهنريم شاعري کار رضاست/ تعريف درست شعر گفتار رضاست/ فردوسي از آن جهت شده شاعر که/ همسايه ديوار به ديوار رضاست.

در يکي از دوبيتيهايي که توسط اين هنرمند اصفهاني خوانده شد و مورد توجه حضار قرار گرفت آمد: از حال و هواي من خبر داشت، خريد/ يک عالمه نوکر دگر داشت، خريد/ فکر ضرر و سود خودش نيست رضا/ با اينکه خريدنم ضرر داشت، خريد.

امير رسولي نيز از زنجان شعر خود را اينگونه آغاز کرد: هر کس که تو را از دل و از جان خوانده/ انگار که آيههاي قرآن خوانده/ دريا عطشي بود که روزي در طوس/ پشت سر تو نماز باران خوانده.

اين شاعر زنجاني در رباعي ديگري سرود: اي کاش که بينياز از اين در نشوي/ آواره يک نگاه ديگر نشوي/ حيف است که شاعر شوي اما يک بار/ بر گنبد اين حرم کبوتر نشوي.

* احاديث امام رضا(ع) در قالب رباعي

نازنين مريم امانلو شاعر نيشابوري احاديث امام رضا(ع) را در قالب رباعي آورده بود: از مال خودت ببخش اگرچه اندک/ در پيش خدا بزرگ باشد بيشک/ بخشش کن و از بخل بپرهيز مگر/ در قلب يتيمي بشود نامت تک.

* رضا جان دست خالي آمدم باز

مسعود طاهريعضد نيز از ديگر شاعراني بود که سروده خود را قرائت کرد: دلم کو دفترم کو، باورم کو/ تلنگرهاي بيت آخرم کو/ رضا جان دست خالي آمدم باز/ دوبيتيهاي باباطاهرم کو؟

در شعري ديگر اين شاعر همداني سرود: دل رفته به سوي دلبرم چند قدم/ افتاد جلوتر از سرم چند قدم/ بايد پس از اين کنار آيم با دل/ از گوهرشاد تا حرم چند قدم.

در پايان مراسم از برگزيدگان جشنواره تقدير شد.

در بخش ويژه نازنين مريم عمارلو از خراسان رضوي به عنوان نفر برتر شناخته شد.

در بخش اصلي نيز مسعود طاهري عضد از استان همدان جايگاه هشتم، سعيد مبشر از اردبيل نفر هفتم، حسين طاهري از زنجان نفر ششم، متين بنايي از استان اصفهان نفر پنجم، مصطفي توفيقي از خراسان رضوي نفر چهارم، سيدعلي محمد نقيب از قم و امير رسولي از زنجان به صورت مشترک نفر سوم، داديار حامدي از استان مازندران نفر دوم شناخته شدند و هيأت داوران هيچ يک از آثار ارسال شده را شايسته احراز رتبه اول ندانست.